ASC-H Nedir? Smear Testinde ASC-H Çıkması Ne Anlama Gelir?
Smear testi sonucunda ASC-H görülmesi, rahim ağzındaki bazı skuamöz hücrelerde yüksek dereceli bir lezyonun (HSIL) dışlanamadığı anlamına gelir. ASC-H kanser tanısı değildir; ancak yüksek dereceli kanser öncüsü hücresel değişiklik olasılığı nedeniyle ciddiye alınması ve ileri değerlendirilmesi gereken bir smear sonucudur.
ASC-H saptandığında temel yaklaşım rahim ağzının kolposkopi ile ayrıntılı olarak değerlendirilmesidir. Gerektiğinde şüpheli alanlardan biyopsi alınarak CIN 2, CIN 3 gibi yüksek dereceli değişikliklerin bulunup bulunmadığı araştırılır.
ASC-H, “atipik skuamöz hücreler – HSIL dışlanamaz” anlamına gelir. Kanser olduğunuz anlamına gelmez. Ancak ASC-US gibi daha düşük riskli smear sonuçlarından farklı olarak, HPV sonucu negatif olsa bile kolposkopik değerlendirme gerektiren önemli bir bulgudur.
ASC-H Nedir? ASC-H Ne Demek?
ASC-H, İngilizce “Atypical Squamous Cells – cannot exclude HSIL” ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede kabaca “atipik skuamöz hücreler – yüksek dereceli skuamöz intraepitelyal lezyon (HSIL) dışlanamaz” şeklinde ifade edilir.
Skuamöz hücreler rahim ağzının yüzeyini oluşturan hücrelerdir. Smear örneği mikroskop altında incelendiğinde bazı hücreler normalden farklı görünebilir. ASC-H raporunda bu değişiklikler, yüksek dereceli bir lezyon olasılığını güvenle dışlamaya izin vermez.
Bu nedenle ASC-H bir kesin tanı değil, sitolojik bir bulgudur. Rahim ağzında gerçekten yüksek dereceli bir lezyon bulunup bulunmadığının anlaşılması için ileri değerlendirme gerekir.
Smear Testinde ASC-H Çıkması Ne Anlama Gelir?
Smear testinde ASC-H çıkması, incelenen hücrelerde yüksek dereceli bir rahim ağzı lezyonunun bulunabileceğini düşündüren değişiklikler görüldüğü anlamına gelir.
Ancak smear bir tarama testidir. ASC-H sonucuna bakılarak CIN 2, CIN 3 veya rahim ağzı kanseri tanısı konulamaz.
Sonucun önemi, yüksek dereceli bir lezyon olasılığının dışlanamamasından kaynaklanır. Bu nedenle sonraki adım genellikle rahim ağzının kolposkopik olarak değerlendirilmesidir.
ASC-H Kanser mi?
Hayır. ASC-H doğrudan rahim ağzı kanseri anlamına gelmez.
ASC-H, yüksek dereceli kanser öncüsü hücresel değişiklik olasılığının dışlanamadığını gösterir. Kolposkopi ve gerektiğinde biyopsi sonucunda normal veya düşük dereceli bulgular görülebileceği gibi CIN 2 veya CIN 3 gibi yüksek dereceli lezyonlar da saptanabilir.
ASC-H kanser tanısı değildir; ancak “bir süre bekleyip tekrar smear yaptıralım” şeklinde kendi kendine takip edilmesi gereken basit bir sonuç olarak da değerlendirilmemelidir. Uygun ileri değerlendirme geciktirilmemelidir.
ASC-US, ASC-H ve HSIL Arasındaki Fark Nedir?
Smear sonucunda görülen ASC-US, ASC-H ve HSIL ifadeleri aynı şeyi anlatmaz. Özellikle ASC-H ile ASC-US arasındaki risk farkının bilinmesi önemlidir.
| Smear sonucu | Ne anlama gelir? | Genel yaklaşım |
|---|---|---|
| ASC-US | Önemi belirsiz atipik skuamöz hücreler | HPV sonucu, yaş ve önceki sonuçlara göre takip veya ileri değerlendirme |
| ASC-H | HSIL dışlanamayan atipik skuamöz hücreler | Kolposkopik değerlendirme |
| HSIL | Yüksek dereceli skuamöz intraepitelyal lezyon | Yüksek riskli sonuç olarak ileri değerlendirme ve sonuca göre tedavi planlaması |
ASC-H, HSIL ile aynı şey değildir. ASC-H’de sitoloji uzmanı HSIL tanısını kesin olarak koymamıştır; ancak yüksek dereceli bir lezyonu da güvenle dışlayamamaktadır.
ASC-H ve HPV Arasında Nasıl Bir İlişki Vardır?
Rahim ağzındaki yüksek dereceli hücresel değişikliklerin temelinde çoğunlukla yüksek riskli HPV enfeksiyonu bulunur. Bu nedenle ASC-H sonucu HPV testiyle birlikte değerlendirilebilir.
Özellikle HPV 16 gibi yüksek riskli bir HPV tipinin saptanması kişinin risk değerlendirmesinde önemlidir. Ancak ASC-H açısından kritik nokta şudur: HPV testinin negatif olması ASC-H sonucunun ileri değerlendirilmesi gerekliliğini ortadan kaldırmaz.
| Sonuç | Ne ifade eder? |
|---|---|
| ASC-H + yüksek riskli HPV pozitif | Yüksek dereceli lezyon açısından önemli bir risk kombinasyonudur ve kolposkopik değerlendirme gerekir. |
| ASC-H + HPV 16 pozitif | HPV 16 yüksek riskli bir tiptir ve risk değerlendirmesinde ayrıca önem taşır. |
| ASC-H + HPV negatif | HPV pozitif ASC-H’ye göre risk daha düşük olabilir; ancak ASC-H nedeniyle kolposkopi gerekliliği ortadan kalkmaz. |
HPV tipleri ve pozitif HPV sonucunun anlamı hakkında kapsamlı bilgi için HPV Virüsü ana rehberimizi inceleyebilirsiniz.
ASC-H Sonrası Kolposkopi Gerekir mi?
Evet. ASC-H sonucunda kolposkopik değerlendirme önerilir. Burada önemli olan nokta, kolposkopi kararının yalnızca HPV pozitifliğine bağlı olmamasıdır.
Kolposkopi sırasında rahim ağzı büyütülerek ayrıntılı biçimde incelenir. Rahim ağzına uygulanan özel solüsyonlar hücresel değişiklik olabilecek alanların değerlendirilmesine yardımcı olur.
Şüpheli alan görülmesi halinde bu bölgelerden biyopsi alınabilir.
İşlemin nasıl yapıldığını öğrenmek için Kolposkopi Nedir ve Nasıl Yapılır? sayfamızı inceleyebilirsiniz.
ASC-H Sonrası Biyopsi Yapılır mı?
Kolposkopi sırasında şüpheli bir alan saptanırsa biyopsi alınabilir. Biyopsiyle alınan doku patoloji uzmanı tarafından incelenerek rahim ağzında gerçekten kanser öncüsü bir lezyon bulunup bulunmadığı değerlendirilir.
Biyopsi sonucunda örneğin normal doku, CIN 1, CIN 2 veya CIN 3 gibi farklı bulgular raporlanabilir. Daha nadiren invaziv hastalık saptanabilir.
Bu nedenle ASC-H ile biyopsi sonucu aynı şey değildir. ASC-H sitolojik bir tarama sonucudur; biyopsi ise dokunun histopatolojik değerlendirilmesini sağlar.
ASC-H Sonucunda CIN 2 veya CIN 3 Çıkabilir mi?
Evet. ASC-H sonucunun ciddiye alınmasının temel nedenlerinden biri, kolposkopi ve biyopsi sonrasında bazı hastalarda CIN 2 veya CIN 3 gibi yüksek dereceli kanser öncüsü lezyonların saptanabilmesidir.
Ancak ASC-H sonucu olan herkesin biyopsisinde CIN 2 veya CIN 3 çıkmaz. Hangi hastada yüksek dereceli lezyon bulunduğunu yalnızca smear sonucuna bakarak belirlemek mümkün değildir.
CIN derecelerinin ne anlama geldiğini öğrenmek için CIN 1, CIN 2 ve CIN 3 hakkında hazırladığımız sayfayı inceleyebilirsiniz.
ASC-H Sonrası LEEP veya Konizasyon Gerekir mi?
Her ASC-H sonucunda LEEP veya konizasyon yapılmaz.
ASC-H sonrasında önce uygun ileri değerlendirme yapılır. Kolposkopi, biyopsi ve diğer klinik bulgular sonucunda yüksek dereceli bir lezyon saptanırsa kişinin yaşı, gebelik planı, lezyonun özellikleri ve diğer risk faktörleri dikkate alınarak tedavi planlanır.
Uygun hastalarda LEEP veya konizasyon gibi eksizyonel tedaviler kullanılabilir.
Smear sonucunda ASC-H görülmesi tek başına LEEP yapılacağı anlamına gelmez. Tedavi kararı ileri değerlendirme sonuçlarına göre kişiye özel olarak verilir.
ASC-H Kansere Dönüşür mü?
ASC-H başlı başına bir hastalık veya lezyon olmadığı için “ASC-H kansere dönüşür” demek doğru değildir. ASC-H, smear örneğinde yüksek dereceli bir lezyonun dışlanamadığını bildiren sitolojik bir kategoridir.
Asıl önemli olan, ASC-H’nin altında CIN 2 veya CIN 3 gibi yüksek dereceli bir kanser öncüsü lezyon bulunup bulunmadığının belirlenmesidir.
Bu tür lezyonlar uygun şekilde takip veya tedavi edilmediğinde zaman içerisinde rahim ağzı kanseri açısından risk oluşturabilir. ASC-H sonrası değerlendirmenin amacı da bu değişiklikleri mümkün olduğunca erken saptamaktır.
ASC-H Kendiliğinden Düzelir mi?
Sonraki smear testlerinde ASC-H bulgusu görülmeyebilir ve HPV enfeksiyonu zaman içerisinde kontrol altına alınabilir. Ancak ilk ASC-H sonucundan sonra “kendiliğinden düzelmesini beklemek” uygun yaklaşım değildir.
Öncelikle yüksek dereceli bir lezyon bulunup bulunmadığının kolposkopik değerlendirmeyle araştırılması gerekir. Sonraki takip planı bu değerlendirmenin sonucuna göre belirlenir.
ASC-H Sonrası Süreç Nasıl İlerler?
Takip ve tedavi planı kişinin yaşı, önceki tarama sonuçları, HPV durumu, kolposkopi bulguları ve biyopsi sonucuna göre değişebilir. Genel süreç ise şu şekilde özetlenebilir:
Smear sonucu değerlendirilir
ASC-H raporu ve kişinin önceki smear sonuçları gözden geçirilir.
HPV sonucu değerlendirilir
Varsa yüksek riskli HPV ve genotip sonucu risk değerlendirmesine eklenir.
Kolposkopi yapılır
Rahim ağzı ayrıntılı olarak incelenir.
Gerekirse biyopsi alınır
Şüpheli alanlardan alınan örnekler patolojik olarak değerlendirilir.
Takip veya tedavi belirlenir
Patoloji ve diğer bulgulara göre takip ya da gerekli durumlarda tedavi planlanır.
ASC-H Sonucu Gebeliğe Engel mi?
ASC-H sonucu tek başına hamile kalmaya engel değildir. ASC-H bir smear bulgusudur ve doğurganlığın kaybedildiği anlamına gelmez.
Ancak gebelik planlanıyorsa rahim ağzındaki durumun önceden değerlendirilmesi yararlı olabilir. Eğer yüksek dereceli bir lezyon saptanır ve tedavi gerekirse gebelik planlaması uygulanacak tedavi ve kişinin klinik durumuna göre ele alınabilir.
Gebelik sırasında ASC-H saptanması halinde de değerlendirme gebeliğe uygun şekilde planlanır. Gebelikte eksizyonel tedavi yaklaşımı farklıdır ve kanser şüphesi olmadığı sürece tedavi genellikle gebelik sonrasına bırakılır.
ASC-H Sonucunda Nelere Dikkat Edilmeli?
- Önerilen kolposkopi değerlendirmesini geciktirmeyin.
- Eski smear, HPV, kolposkopi ve biyopsi sonuçlarınızı doktorunuzla paylaşın.
- Daha önce CIN 2, CIN 3 veya LEEP/konizasyon öykünüz varsa mutlaka belirtin.
- Sigara kullanıyorsanız bırakma konusunda destek alın.
- HPV aşısı açısından uygunluğunuzu doktorunuzla değerlendirin.
- Tek bir smear sonucunu internet yorumlarıyla tedavi etmeye çalışmak yerine sonuçların tamamını birlikte değerlendirin.
Hangi Durumlarda Doktora Daha Erken Başvurulmalı?
ASC-H çoğu zaman tarama sırasında saptanır ve tek başına acil bir klinik tablo anlamına gelmez. Ancak aşağıdaki şikâyetler varsa değerlendirmeyi geciktirmemek gerekir:
- Cinsel ilişki sonrası kanama,
- Menopoz sonrası kanama,
- Adet dönemleri dışında açıklanamayan kanama,
- Kanlı veya normalden farklı vajinal akıntı,
- Açıklanamayan ve devam eden pelvik ağrı.
Bu belirtiler mutlaka rahim ağzı kanseri olduğu anlamına gelmez; ancak nedenlerinin araştırılması gerekir.
ASC-H, smear testinde yüksek dereceli bir rahim ağzı lezyonunun dışlanamadığını gösteren önemli bir sitolojik sonuçtur. Kanser tanısı değildir. Ancak HPV sonucu negatif olsa bile kolposkopik değerlendirme gerekir. Kolposkopi ve gerektiğinde biyopsi sonucuna göre takip veya tedavi planlanır.
Sıkça Sorulan Sorular
ASC-H kanser midir?
Hayır. ASC-H rahim ağzı kanseri tanısı değildir. Yüksek dereceli bir hücresel değişikliğin dışlanamadığını gösteren smear sonucudur ve ileri değerlendirme gerektirir.
ASC-H sonucu tehlikeli midir?
ASC-H ciddiye alınması gereken bir smear sonucudur ancak tek başına kanser anlamına gelmez. Gerçek risk kolposkopi, gerektiğinde biyopsi ve diğer sonuçlarla birlikte değerlendirilir.
ASC-H sonrası kolposkopi gerekir mi?
Evet. ASC-H sonucunda yüksek dereceli bir lezyonun dışlanması amacıyla kolposkopik değerlendirme önerilir.
HPV negatif ASC-H sonucunda kolposkopi gerekir mi?
Evet. HPV negatifliği riski azaltabilir ancak ASC-H sonucunda kolposkopi gerekliliğini ortadan kaldırmaz.
ASC-H sonrası biyopsi yapılır mı?
Kolposkopik değerlendirmede şüpheli alan saptanması halinde biyopsi alınabilir. Biyopsi, rahim ağzındaki hücresel değişikliğin derecesini belirlemeye yardımcı olur.
ASC-H ve HSIL aynı şey mi?
Hayır. ASC-H, HSIL’in dışlanamadığını ifade eder. HSIL ise sitolojide yüksek dereceli skuamöz intraepitelyal lezyon bulgularını ifade eden farklı bir kategoridir.
ASC-H ve ASC-US arasındaki fark nedir?
ASC-US genellikle daha düşük riskli bir sitolojik bulgudur. ASC-H’de ise yüksek dereceli lezyon dışlanamadığı için kolposkopik değerlendirme gerekir.
ASC-H sonucunda CIN 2 veya CIN 3 çıkabilir mi?
Evet. Bazı ASC-H sonuçlarının ileri değerlendirmesinde CIN 2 veya CIN 3 gibi yüksek dereceli lezyonlar saptanabilir. Ancak bu durum ASC-H sonucu olan herkes için geçerli değildir.
ASC-H sonrası LEEP gerekir mi?
Her ASC-H sonucunda LEEP gerekmez. Tedavi kararı kolposkopi, biyopsi ve kişinin klinik durumuna göre verilir.
ASC-H kansere dönüşür mü?
ASC-H bir hastalık veya lezyon değil, sitolojik bir sonuçtur; bu nedenle doğrudan kansere dönüştüğü söylenemez. Önemli olan altında yüksek dereceli kanser öncüsü bir lezyon bulunup bulunmadığının belirlenmesidir.
ASC-H kendiliğinden düzelir mi?
Sonraki testlerde sitolojik bulgular düzelebilir ancak ASC-H sonucunda önce yüksek dereceli bir lezyonun bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerekir. Kendiliğinden düzelmesini beklemek uygun ilk yaklaşım değildir.
ASC-H sonucu olanlar hamile kalabilir mi?
ASC-H tek başına gebeliğe engel değildir. Ancak gebelik planı öncesinde önerilen rahim ağzı değerlendirmesinin tamamlanması uygun olabilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. ASC-H veya başka bir anormal smear sonucunun kişisel değerlendirmesi; yaş, HPV sonucu, önceki tarama sonuçları ve klinik durum dikkate alınarak yapılmalıdır.
Prof. Dr. Eralp Başer
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı
Jinekolojik Onkoloji Cerrahisi Uzmanı
