HPV Aşıları: Rahim Ağzı Kanserinden Korunmanın En Etkili Yolu

HPV aşıları, insanlarda siğil ve kansere neden olabilen Human Papillomavirus enfeksiyonlarına karşı geliştirilen hayati bir koruma yöntemidir. Özellikle yüksek riskli olarak tanımlanan HPV tip 16 ve 18, dünya genelindeki rahim ağzı kanseri vakalarının büyük çoğunluğundan sorumludur. Prof. Dr. Eralp Başer, etkili bir aşılama programı sayesinde rahim ağzı kanseri başta olmak üzere HPV ilişkili hastalıkların sıklığının belirgin şekilde azaltılabileceğini vurgulamaktadır.

HPV Nasıl Bulaşır ve Kimler Risk Altındadır?

Virüs temel olarak ciltten cilde temas ve cinsel yolla bulaşır. Bununla birlikte, prezervatif kullanımı bulaşma riskini azaltsa da virüsün cildin açıkta kalan kısımlarından geçebilmesi nedeniyle tam koruma sağlamaz. Ayrıca uzmanlar, erişkin kadınların yaklaşık %80’inin yaşamlarının bir döneminde bu enfeksiyonla karşılaştığını tahmin etmektedirler. Dolayısıyla, virüsle karşılaşmadan önce önlem almak en güvenli stratejidir.

Bulaşma riskini artıran bazı kritik faktörler şunlardır:

• Cinsel partner sayısının fazla olması,
• Bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıklar veya ilaç kullanımı,
• Bunun yanı sıra mevcut siğiller varken jilet gibi epilasyon yöntemlerinin kullanılması virüsün yayılmasına neden olur.

HPV Aşı Çeşitleri Nelerdir?

Günümüzde tıp dünyası, koruma sağladıkları virüs tiplerine göre farklılık gösteren üç temel aşıyı kullanmaktadır. Buna ek olarak güncel uygulamalarda dokuzlu aşı daha geniş bir koruma alanı sunar:

• Cervarix (İkili Aşı): Rahim ağzı kanserine en sık yol açan tip 16 ve 18’e karşı koruma sağlar.
• Gardasil (Dörtlü Aşı): Kanser tiplerine ek olarak, genital siğillere neden olan tip 6 ve 11’i de hedefler.
• Gardasil 9 (Dokuzlu Aşı): Kanser yapıcı 7 farklı tip ile siğil yapıcı 2 tipe karşı en kapsamlı korumayı sunar.

Aşı Hangi Yaşlarda ve Nasıl Uygulanır?

Hekimler, aşının koruyuculuğunun en üst düzeyde olması için ilk cinsel ilişkiden önce uygulanmasını önerirler. Ancak cinsel olarak aktif bireylerde de aşılama süreci oldukça faydalı sonuçlar verir. Özellikle FDA onayına göre uygulama takvimi şu şekildedir:

• Kız çocukları ve kadınlar için 9–26 yaş aralığı önerilir.
• Erkekler için ise 9–21 yaş aralığında uygulama tavsiye edilir.
• Genellikle Gardasil serisi 0, 2 ve 6. aylarda olmak üzere toplam üç doz şeklinde yapılır.

Aşılanan Kadınlar Taramalara Devam Etmeli mi?

Aşılanma süreci kanser riskini büyük oranda düşürse de rutin kontrolleri bırakmamak gerekir. Sonuç olarak HPV aşısı olan kadınlar, önerilen Pap-smear veya HPV DNA tarama programlarına düzenli olarak devam etmelidir. Çünkü aşı, içerdiği tipler dışındaki nadir görülen diğer riskli tiplere karşı koruma sağlamayabilir. Bu nedenle Prof. Dr. Eralp Başer, “aşı + düzenli tarama” ikilisinin en güvenli koruma kalkanı olduğunu belirtmektedir.

Sıkça Sorulan Sorular (FAQ) – Prof. Dr. Eralp Başer